قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3470

تاريخ الفي ( فارسى )

جنگ شما شده‌اند . » امير عميره چون اين خبر شنيد بىتوقّف از بصره بيرون آمده روى به آن طرف نهاد ، و روز يكشنبه ميانهء بنى عامر و [ بنى ] خفاجه آتش قتال و جدال بالا گرفت . آخر الأمر ، در اين معركه نيز نسيم ظفر و نصرت بر پرچم علم بنى عامر وزيد و خفاجه و منتفق ، هردو ، هزيمت يافته بازگشتند ، و بنى عامر اموال و اسباب بسيار از آن دو قبيله به دست آورده ، روز دوشنبه باز روى به بصره نهادند . محمّد بن اسماعيل اين نوبت نيز طاقت مقاومت ايشان نياورده ، بعد از جنگ و جدال بسيار شهر را گذاشته بيرون رفت ، و بنى عامر به شهر بصره درآمده ، دو روز على الاتّصال شهر بصره را غارت كردند و انواع فساد در آن شهر به فعل آوردند . و در روز پنج‌شنبه از شهر بيرون آمده به جانب قبيلهء خود رفتند ، و اهالى بصره باز به شهر آمده قرار گرفتند . از جمله وقايع اين سال آنكه مركيس فرنگى در سيزدهم شهر ربيع الأوّل « 1 » بر دست دو باطنى از فدويان امير سنان ، كه سردار اسماعيليه بود - كه در ولايت شام قرار داشت - به قتل رسيد . و كيفيت كشته شدن مركيس فرنگى ، صاحب صور ، در تواريخ معتبر چنين آورده‌اند كه چون صلاح الدّين از دست محاربات پياپى فرنگ به تنگ آمد ، جمعى او را بر اين داشتند كه فكر اين جماعت غير از اين نيست كه جمعى از فدويان اسماعيليه را زر بايد داد تا ملك انگلتير و مركيس را به قتل رسانند . صلاح الدّين اوّلا قبول اين معنى نمىكرد و در جواب ايشان مىگفت كه « اين نوع قصد سلاطين كردن ، از سلاطين بسيار دور است و بدنما ، و قطع‌نظر از آن هر پادشاهى كه خصم خود را به دزدى قصد كرد مطلقا از دولت بهره نبرد . » و مدّتى اين سخن در ميان بود . آخر الأمر ، جمعى از امرا و فقها صلاح الدّين را خاطرنشان كردند كه « اينها كافرند و قصد زن و فرزند مسلمانان مىكنند و چندين هزار مسلمان را به قتل رسانيده‌اند . اگر دفع ايشان كنى ، به هرنحو كه توانى ، يقين كه فوايد ارجمند بر آن مترتّب خواهد شد . » بنابراين ، صلاح الدّين كس پيش امير سنان ، پيشواى اسماعيليهء شام ، فرستاد و پيغام داد كه « اگر جمعى از فدويان خود را تعيين نمايى كه ملك انگلتير را به قتل رساند ، بيست هزار دينار به شما مىدهم . و اگر مركيس ، صاحب صور ، را بكشند ده هزار دينار . » امير سنان با خود فكر كرد كه اگر ملك انگلتير را بكشند ، صلاح الدّين بالكلّيه خاطر از ممرّ فرنگان فارغ ساخته متوجّه بلاد ما خواهد شد ، و مع هذا قتل او خالى از اشكال نيست ؛ چه ، پادشاه مستقل فرنگان است [ 175 ب ] و ايشان در محافظت او نهايت سعى مىداشتند . بنابراين ، قتل او را قبول نكرده و در جواب صلاح الدّين گفت كه « قتل ملك انگلتير بسيار مشكل است ، امّا شرّ مركيس از شما دفع مىكنيم . »

--> ( 1 ) . الكامل : ربيع الآخر .